Fairtrade Original koffie op weg naar een leefbaar inkomen

Als we een kijkje nemen naar de wereld achter koffie, dan staat vast dat er iets moet veranderen. Koffieboeren verdienen veel te weinig aan hun koffie. In 1973 zetten we een belangrijke stap door de eerste Fairtrade koffie naar Nederland te halen. En nu doen we er nog een schep bovenop: voor de koffieboer én voor het behoud van jouw kopje koffie.

In oktober 2021 lanceren we als eerste Nederlandse koffiemerk in de supermarkt een koffielijn dat het gat dicht tussen het leefbaar inkomen en de wereldkoffieprijs! We betalen een leefbaar inkomen referentieprijs voor koffie aan boerencoöperaties, waarna zij in cash het inkomen van de koffieboer aanvullen om zo hun gezinnen in staat te stellen een leefbaar inkomen te kunnen verdienen. Zodat zijn of haar familie niet alleen een dak boven het hoofd heeft en beschikking heeft tot basisbehoefte zoals voldoende voedsel en water, gezondheidszorg en onderwijs maar daarnaast ook kan investeren in duurzame landbouwmiddelen en sparen voor een pensioen. Met deze nieuwe norm hopen we ook jou te inspireren, zodat we samen de koffierevolutie verder in gang kunnen zetten!

Sfeerfoto_Fairtrade Original_Koffie leefbaar inkomen
Met deze bonen zet je een kopje nieuwe norm koffie

Wat is een leefbaar inkomen?

Een leefbaar inkomen is een inkomen waarmee iemand zijn basisbehoeften kan bekostigen. Denk aan voldoende eten, fatsoenlijke huisvesting, kleding, medische zorg, scholing, transport, plus een beetje extra voor noodsituaties. Nadat de landbouwkosten volledig gedekt zijn, moet er ook nog wat geld over zijn om te sparen voor later en om te investeren in duurzame koffieproductie. De leefbaar inkomen referentieprijs, is de prijs die een boer zou moeten ontvangen voor één kilo koffie om hem of haar in staat te stellen een leefbaar inkomen te kunnen verdienen. Internationaal wordt er gesproken over de Living Income Reference Price, ook wel bekend onder de afkorting LIRP.

Deze prijs is gebaseerd op berekeningen, waar o.a. rekening gehouden is met productiviteit, land- en familiegrootte en verschillende inkomstenbronnen en uitgaven. Je kunt je voorstellen dat deze factoren niet voor ieder land hetzelfde wegen, door de economische en ecologische situatie van een land. Daarom wordt er een leefbaar inkomen referentieprijs door middel van datacollectie per koffieland bepaald (door Fairtrade International).

Leefbaar inkomen vs. leefbaar loon

Het is daarbij goed om te weten dat een leefbaar inkomen iets anders is dan een leefbaar loon: een leefbaar loon heeft betrekking op iemand die in loondienst werkzaam is. Een leefbaar inkomen geldt daarnaast ook voor zelfstandigen zoals een koffieboer met een eigen koffieboerderij. Zijn inkomen kan uit verschillende activiteiten bestaan, waarbij hij naast de productie van zijn koffie ook wat verdient aan zijn vee, het verbouwen van andere gewassen of het maken van honing.

De nieuwe norm voor koffie

In 1973 waren wij de eersten die eerlijke koffie aan de Nederlandse koffietafel presenteerden. Nog altijd voldoet al onze koffie aan de Fairtrade voorwaarden van het keurmerk van Fairtrade International zoals een Fairtrade minimumprijs en een Fairtrade premie. Uit onderzoek blijkt dat dit niet genoeg is voor een toekomstbestendig bestaan en een leefbaar inkomen voor de koffieboeren. Daarom zet Fairtrade International een nieuwe stap naar een leefbaar inkomen referentieprijs voor koffie. En wij zijn het eerste Nederlandse koffiemerk in de supermarkt dat zich hieraan verbindt! We lanceren de eerste ‘op weg naar een leefbaar inkomen’ koffie bij Jumbo Supermarkten in september 2021. In oktober verbinden we ook onze Community Coffee bij Albert Heijn aan deze nieuwe norm. Hierdoor ben jij straks met jouw pak koffie, op weg naar een leefbaar inkomen voor de koffieboer!

Wat is de koffieprijs voor een leefbaar inkomen?

Momenteel doet Fairtrade International onderzoek naar de leefbaar inkomen referentieprijs in verschillende landen. Het eerste land waarvoor deze prijs wordt vastgesteld door Fairtrade International is Colombia, en dat is één van de landen waar wij onze koffie vandaan halen. Deze prijs is inmiddels bekend en vastgesteld. Eind 2021 hopen we ook de leefbaar inkomen referentieprijs voor Oeganda te kunnen gaan betalen, waar ook een deel van onze koffiebonen vandaan komt.

Dan ontbreekt er nog een leefbaar inkomen referentieprijs voor de drie andere landen waar onze koffie vandaan komt: Guatemala, Peru en Nicaragua. Bij Fairtrade International wordt daar op den duur een onderzoek gestart om een leefbaar inkomen referentieprijs te bepalen voor die landen. Voor het zover is, trekken wij samen met Fairtrade International op om onderzoeken uit te voeren bij onze partners in Guatemala, Peru en Nicaragua om voor onze ketens tot een indicatieve referentieprijs te komen, voordat de definitieve referentieprijs vanuit Fairtrade International voor die landen bekend is. Zolang er nog geen leefbaar inkomen referentieprijs is vastgesteld, betalen we in de tussentijd een meerprijs om alvast toe te werken richting een leefbaar inkomen. Deze meerprijs is momenteel vastgesteld op 44 cent per kilo ongebrande koffiebonen.

Roadmap koffie
Hoe ver zijn we in het vaststellen van een leefbaar inkomen referentieprijs per koffieland samen met Fairtrade International?

Contant geld

Een belangrijk aspect is dat deze meerprijs (en zodra bekend de leefbaar inkomen referentieprijs) direct in de portemonnee van de boeren terecht komt binnen de coöperaties waarmee wij samenwerken. Hierdoor kan het geld door alle boerenfamilies binnen deze coöperatie worden uitgegeven aan datgeen wat bijdraagt voor hen aan een leefbaar inkomen. Voor de Fairtrade premie en biologische premie geldt dat deze worden uitgekeerd aan de verschillende coöperaties, waarbij in samenspraak wordt overlegd over de besteding hiervan op coöperatie- of op boerderijniveau.

De prijsopbouw van een pak koffie

Op basis van welke factoren komt de prijs van ons pak koffie tot stand? We hanteren nog steeds de Fairtrade minimumprijs voor koffie. Deze prijs betalen we altijd, tot de marktprijs van koffie op dat moment boven deze minimumprijs uitstijgt. Dan betalen we uiteraard deze hogere prijs. Als het gaat om biologische koffie, betalen we daarbovenop een extra biologische premie. Dan volgt er een grote sprong richting de vastgestelde leefbaar inkomen referentieprijs. Deze wordt op dit moment gevuld met 44 cent per kilo tot de referentieprijs voor het koffieland is vastgesteld. Tot slot komt daarbovenop nog de Fairtrade premie, die losstaat van de leefbaar inkomen referentieprijs.

Herkomst

Onze koffiebonen zijn afkomstig uit 5 landen: Peru, Nicaragua, Guatemala, Uganda en Colombia. In deze landen werken we nauw samen met Fairtrade koffiecoöperaties waarbij we rechtstreekse prijsafspraken maken, lange termijn samenwerkingen aangaan en samen optrekken in projecten die het leefbaar inkomen en duurzame koffieproductie ten goede komen. Deze manier van samenwerken zorgt ervoor dat onze koffieketen transparant is, de koffiebonen traceerbaar zijn, de koffieboeren en hun families een leefbaar inkomen kunnen verdienen en geeft jouw kopje koffie een origineel smaakprofiel. Neem een kijkje bij de 5 coöperaties in verschillende landen waarmee wij nauw samenwerken. Hoewel we met de één al bijna 48 jaar samenwerken en met de ander pas 6 maanden blijft onze missie hetzelfde: een leefbaar inkomen voor iedere koffieboer.

Extra projecten & meten van impact

Naast dat we op weg zijn om de leefbaar inkomen referentieprijzen in kaart te brengen, zijn er nog twee andere belangrijke dingen waaraan wij werken en uiteindelijk ook bijdragen aan een leefbaar inkomen.

Ten eerste werken we aan projecten die bijdragen aan het inkomen, zoals het verhogen van de productiviteit op het land, het verlangen van de productiekosten en het diversifiëren van het inkomen van de boer. Vaak zijn dit win-win projecten zoals bijvoorbeeld het plaatsen van een biocompostfabriek. Zo’n compostfabriek zorgt voor lagere kosten en verbetert de bodem én productiviteit. Dat betekent dus zowel financieel voor de boer als voor de natuur een gewin. Een ander voorbeeld is de inzet van honingproductie waarbij bijen zorgen voor meer biodiversiteit en bijzonder goed helpen in de productie van koffie. Daarnaast kunnen boeren met de verkoop van honing een extra inkomen verdienen. Wil je als koffieboer meer zekerheid over je inkomen? Met cacao als tweede gewas kun je als boer een inkomen verdienen in een ander seizoen dan koffie. Zo verspreid je je inkomsten over het jaar.

Ten tweede is het belangrijk om het effect van de leefbaar inkomen referentieprijs te meten. Daar beginnen we mee bij de boeren van Red Ecolsierra in Colombia, waar inmiddels de leefbaar inkomen referentieprijs is vastgelegd. We evalueren of de referentieprijs inderdaad goed berekend is, wat de impact is van de meerprijs en wat het effect is van de extra projecten die we opzetten voor het inkomen van de boer.

Wij maken eerlijk eten en drinken bereikbaar voor iedereen door het ontwikkelen van lokale handelsketens.
Lees meer over ons.